Wracasz do ciężarówki po odpoczynku poza pojazdem, wkładasz kartę i tachograf pyta o wpis manualny. Zwykle trzeba uzupełnić czas od wyjęcia karty, ale zakres wpisu zależy od tego, co rzeczywiście robiłeś i jak długo nie było Cię przy pojeździe.

Wpis manualny uzupełnia aktywności zarejestrowane poza tachografem
- Uzupełnij lukę od wyjęcia karty do jej ponownego włożenia, wybierając aktywności zgodne z rzeczywistym przebiegiem dnia.
- Rozróżnij pracę, dyspozycyjność i odpoczynek; samo pozostawienie luki jako nieznanej nie opisuje, co działo się w tym czasie.
- Po co najmniej tygodniu poza pojazdem szczególna zasada ogranicza wpis do okresu od początku ostatniego odpoczynku tygodniowego.
- Przy awarii urządzenia zapisuje się brakujące okresy na wydruku lub tymczasowym arkuszu, a nie przez fikcyjny wpis w sprawnym tachografie.
Wpisz aktywność za cały okres bez karty
Najczęstsza pomyłka wygląda niewinnie: karta zostaje wyjęta po zmianie, a przy ponownym logowaniu kierowca akceptuje proponowany odpoczynek, choć przed nim wykonywał jeszcze pracę. Wpis manualny ma odtworzyć rzeczywiste aktywności, a nie tylko wypełnić przerwę w danych.
Artykuł 34 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 dotyczy sytuacji, w której kierowca, będąc poza pojazdem, nie może używać zamontowanego w nim tachografu. Wtedy na karcie zapisuje się ręcznie okresy innej pracy, dyspozycyjności oraz przerw i odpoczynków. Rozporządzenie (UE) nr 165/2014 nie nakazuje jednak odtwarzania jazdy jako wpisu ręcznego: jazdę rejestruje urządzenie.
Przykład: po wyjęciu karty kończysz pracę, odpoczywasz, a rano przed ponownym włożeniem karty wykonujesz załadunek. Wpis powinien pokazać odpoczynek, a potem inną pracę, z właściwymi godzinami. Zaznaczenie odpoczynku aż do chwili zalogowania zafałszowałoby zapis.
Wybierz rodzaj aktywności, a nie najwygodniejszą opcję
Na ekranie zwykle pojawia się pytanie o uzupełnienie okresu od ostatniego wyjęcia karty. Wybierz odpowiedź „tak”, a następnie dodaj przedziały czasu odpowiadające temu, co robiłeś. Wpis może składać się z kilku różnych aktywności, a nie z jednego długiego odpoczynku.
Przyciski i nazwy w menu różnią się między tachografami. W instrukcji urządzenia VDO DTCO 4.1x opisano edycję kolejnych przedziałów przyciskami nawigacyjnymi i zatwierdzanie ich klawiszem OK; urządzenie może też zapisać okres jako nieznany, jeśli wpis zostanie anulowany. Instrukcja obsługi VDO DTCO 4.1x pokazuje, dlaczego nie należy zakładać, że każdy model ma identyczne ekrany.
| Sytuacja | Co oznacza dla zapisu | Co zrobić |
|---|---|---|
| Po wyjęciu karty trwał odpoczynek | W lukę wpisuje się odpoczynek lub przerwę zgodnie z przebiegiem czasu. | Ustaw początek i koniec odpoczynku. |
| Przed logowaniem był załadunek albo inna praca | Ten fragment nie jest odpoczynkiem. | Dodaj okres innej pracy, a odpoczynek wpisz osobno. |
| Oczekiwanie bez wykonywania pracy | Może odpowiadać dyspozycyjności, zależnie od warunków oczekiwania. | Wybierz właściwy symbol zamiast automatycznie oznaczać czas jako odpoczynek. |
| Po co najmniej tygodniu nieobecności przy pojeździe | Obowiązuje szczególna zasada ograniczająca okres uzupełnienia. | Uzupełnij okres od początku ostatniego odpoczynku tygodniowego. |
| Tachograf lub karta nie pozwala wykonać wpisu | Nieznany okres może pozostać w urządzeniu, a brak trzeba udokumentować właściwą procedurą. | Przy awarii sporządź wymagany zapis na wydruku lub arkuszu tymczasowym. |
Tydzień poza pojazdem zmienia zakres wpisu
Po dłuższej nieobecności intuicja podpowiada, by odtworzyć każdą godzinę od ostatniego wyjęcia karty. Przy nieobecności trwającej co najmniej tydzień przepisy przewidują szczególny zakres: wpisu dokonuje się najpóźniej na początku kolejnej jazdy, a uzupełniany okres zaczyna się od początku ostatniego odpoczynku tygodniowego.
To rozstrzygnięcie wynika z rozporządzenia Komisji (UE) 2024/…? Nie będę podawać niezweryfikowanego numeru aktu: oficjalny tekst określa tę zasadę, ale identyfikator źródła nie został pewnie potwierdzony. W takiej sytuacji nie dopisuj arbitralnie całego wcześniejszego okresu ani nie zakładaj, że wystarczy formularz zaświadczenia o aktywności. Zapis musi odpowiadać szczególnemu okresowi wskazanemu w przepisie; pomocne szczegóły warto uzgodnić z osobą prowadzącą rozliczenia w firmie.
Wpis manualny za brak pracy i wpis o granicy to dwie różne rzeczy
Łatwo pomylić dwa rodzaje ręcznego uzupełnienia. Jeden opisuje aktywności w czasie bez karty, drugi dotyczy symbolu kraju po przekroczeniu granicy w pojazdach i sytuacjach, w których tachograf nie rejestruje granicy automatycznie.
W przypadku pojazdu z inteligentnym tachografem wersji 2 przekroczenia granic są rejestrowane automatycznie, więc nie trzeba ich wpisywać ręcznie. Komisja Europejska wskazuje też, że w starszych rozwiązaniach obowiązek ręcznego oznaczania kraju zależy od rodzaju urządzenia. Pytania i odpowiedzi Komisji Europejskiej o tachografach rozdzielają te sytuacje. Automatyczny zapis granicy nie uzupełnia jednak odpoczynku ani pracy z okresu, kiedy karty nie było w urządzeniu.
Po błędnym wpisie zachowaj ślad korekty
Jeśli zauważysz pomyłkę, nie próbuj ukryć jej kolejnym wpisem, który tworzy jeszcze bardziej zawiłą oś czasu. Najpierw sprawdź, czy tachograf pozwala wrócić do edycji przed zatwierdzeniem; w instrukcji VDO opisano możliwość poprawienia danych w trakcie wprowadzania.
Jeśli okres pozostał nieznany albo urządzenie uległo awarii, postępuj według właściwej procedury dla tej sytuacji. Przy wadliwym działaniu tachografu rozporządzenie przewiduje zapis danych identyfikacyjnych kierowcy i brakujących okresów na wykresówce albo tymczasowym arkuszu przechowywanym z kartą. Wpis ręczny nie naprawia awarii ani nie kasuje błędnego zapisu; zachowaj dokumentację i skontaktuj się z osobą odpowiedzialną za ewidencję w firmie.
Przed ruszeniem sprawdź trzy rzeczy
Po zatwierdzeniu wpisu zatrzymaj się na chwilę i porównaj ekran z rzeczywistym przebiegiem dnia. Uważam, że najwięcej pomyłek ogranicza prosta kontrola: czy uzupełniono całą lukę, czy aktywności mają właściwe symbole i czy godziny nie nakładają się na siebie.
- Sprawdź, od jakiej chwili tachograf proponuje uzupełnienie.
- Oddziel pracę od odpoczynku i dyspozycyjności.
- Po zatwierdzeniu upewnij się, że urządzenie pozwala rozpocząć jazdę i że karta została odczytana.