Przed wyjazdem na długą trasę plan tankowania zależy od tego, czy ciągnik ma jeden zbiornik, czy dwa. W typowym zestawie mieści się od kilkuset do około 1500 litrów paliwa, ale pojemność konkretnego tira zależy od konfiguracji, a przy chłodni trzeba doliczyć także zbiornik agregatu.

Pojemność zależy od konfiguracji ciągnika i całego zestawu
- Jeden zbiornik może mieć od 150 do 900 litrów w wybranych konfiguracjach Volvo FH.
- Dwa zbiorniki zwiększają zapas paliwa, ale ich pojemność trzeba oceniać razem ze zbiornikiem agregatu chłodni.
- 1500 litrów to próg wyłączenia z części przepisów ADR, a nie uniwersalna pojemność każdego tira.
- Zasięg zależy od spalania danego zestawu i paliwa, które kierowca zostawia w rezerwie.
Jeden zbiornik może mieć 150 litrów, a zestaw nawet 1510
Nie ma jednej pojemności „baku tira”. W specyfikacji Volvo FH producent podaje zbiorniki o pojemności od 150 do 900 litrów, a dla określonej konfiguracji ciągnika 4x2 dopuszcza łączną pojemność do 1510 litrów. To górna wartość dla wskazanej konfiguracji, nie standard dla każdego egzemplarza.
Podobnie szeroki wybór pokazuje gama zbiorników Scania Super: pojedynczy zbiornik może mieścić od 165 do 910 litrów. Przy planowaniu tankowania sprawdź tabliczkę lub dokumentację konkretnego pojazdu, bo sama marka i model nie przesądzają o montażu jednego albo dwóch zbiorników.
Agregat chłodni wlicza się do pojemności całego zestawu
Przy chłodni łatwo policzyć wyłącznie zbiorniki ciągnika i przeoczyć paliwo zasilające agregat. Tymczasem przepisy ADR odnoszą próg do łącznej pojemności stałych zbiorników jednostki transportowej, a zbiornik umieszczony na naczepie ma osobny limit.
Według punktu 1.1.3.3 umowy ADR wyłączenie dotyczące paliwa do napędu i wyposażenia używanego podczas przewozu obejmuje łącznie do 1500 litrów w zbiornikach stałych; zbiornik zamocowany na przyczepie lub naczepie nie powinien przekraczać 500 litrów. To próg wyłączenia z przepisów ADR dla paliwa w zbiornikach, a nie prosty, uniwersalny limit pojemności fabrycznej każdego ciągnika. Przy przewozie krajowym polskie przepisy przewidują odrębne odstępstwo od wartości z ADR, więc trasę międzynarodową i krajową trzeba oceniać osobno. Szczegóły znajdują się w polskich przepisach o przewozie towarów niebezpiecznych.
Praktyczny błąd to zsumowanie dwóch zbiorników ciągnika bez zbiornika agregatu. Inspekcja Transportu Drogowego opisała przypadek zestawu, w którym dwa zbiorniki ciągnika miały łącznie 1465 litrów, a zbiornik chłodni 750 litrów. Po doliczeniu agregatu suma wyniosła 2215 litrów, więc zestaw przekroczył próg ADR.
Przy spalaniu 30 litrów na 100 km zbiornik 900-litrowy daje około 2700 km z rezerwą
Duży zbiornik nie oznacza, że całą jego pojemność należy traktować jako paliwo do zaplanowanej trasy. Dla przykładu: przy zbiorniku 900 litrów, spalaniu przyjętym do obliczenia na poziomie 30 l/100 km i pozostawieniu 10% paliwa jako rezerwy, planowany zasięg wynosi około 2700 km. To szacunek dla tych założeń, nie obietnica zasięgu na każdej trasie.
Rzeczywiste spalanie zmieniają między innymi masa ładunku, profil drogi, prędkość i warunki pogodowe. Uważam, że przy planowaniu tankowań lepiej opierać się na danych z konkretnego ciągnika i przewidywać rezerwę niż zakładać, że fabryczna pojemność przełoży się na stały dystans.
Gdy pojemność lub zasięg się nie zgadzają, najpierw sprawdź konfigurację
Różnica między pojemnością podaną w specyfikacji a wynikiem planowania może wynikać z dodatkowego zbiornika, agregatu albo przyjętego spalania. Poniższa tabela pomaga ustalić, co sprawdzić przed wyjazdem.| Sytuacja | Możliwa przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Pojemność ciągnika z dokumentów nie zgadza się z planem tankowania | Inna konfiguracja zbiorników lub nieuwzględniony zbiornik dodatkowy | Sprawdź oznaczenia zbiorników i dokumentację konkretnego pojazdu |
| Zestaw z chłodnią przekracza próg ADR po zsumowaniu pojemności | Do zbiorników ciągnika doliczono zbiornik agregatu | Zweryfikuj zastosowanie właściwych przepisów dla trasy krajowej lub międzynarodowej |
| Rzeczywisty zasięg jest mniejszy od szacowanego | Wyższe spalanie na danej trasie albo przyjęcie zbyt małej rezerwy | Do obliczeń użyj spalania z danych eksploatacyjnych pojazdu i zaplanuj tankowanie z zapasem |
Przed tankowaniem policz cały zestaw, nie sam ciągnik
Najpierw ustal pojemność i liczbę zbiorników ciągnika, potem dodaj zbiornik agregatu, jeśli zestaw ma chłodnię. Dopiero na tej podstawie oceniaj, czy plan tankowania pasuje do trasy oraz właściwych dla niej zasad przewozu.
Najkrótsza odpowiedź brzmi więc: do tira może wchodzić od kilkuset do około 1500 litrów, zależnie od konfiguracji, ale przy chłodni i przewozach międzynarodowych sama pojemność ciągnika nie wystarczy do bezpiecznego planowania.